სოციალური გადარჩენის ილუზია

 

უილიამ შექსპირმა საუკუნეების წინ თქვა: „მთელი სამყარო თეატრია“, თუმცა ნაკლებად სავარაუდოა, მას წარმოედგინა ეპოქა, სადაც ეს თეატრი ჩვენს ჯიბეებში, სმარტფონების ეკრანებზე გადმოინაცვლებდა. დღეს მოჩვენებითობა არა მხოლოდ არჩევანი, არამედ სოციალური გადარჩენის აუცილებელი პირობა გახდა.

სოციალური მედიის ეპოქაში ყალბი ემოციებით თამაში ყოველდღიურობის ნორმაა. ჩვენს „კედლებზე“ დაუსრულებლად გვხვდება იდეალური კადრები: გათამაშებული სიურპრიზები, საჩვენებელი საჩუქრები და ოჯახური იდილიის იმიტაცია. ამ ციფრული ფასადების მიღმა კი ჩნდება მთავარი კითხვა: სად მთავრდება სოციალური როლი და სად იწყება ნამდვილი ამბავი? რა თქმა უნდა, ყველა ღიმილი ყალბი არ არის, თუმცა უმეტეს შემთხვევაში, ჩვენ ვხედავთ არა რეალობას, არამედ მის კარგად დამონტაჟებულ ვერსიას.

ნიღაბი ჩვენი ფარია. მას ვიყენებთ მოწყვლადობისა და ტკივილისგან დასაცავად, რათა სოციალურ ჯგუფებში - იქნება ეს სამსახური, სამეგობრო თუ ოჯახი - მიღებულნი და მოწონებულნი ვიყოთ. საზოგადოება დაუნდობელია: ის გვკარნახობს, რომ ყოველთვის უნდა ვიყოთ „წარმატებულები“, „ბედნიერები“ და „ძლიერები“. შედეგად, ჩვენ იმდენ ნიღაბს ვატარებთ, რამდენ სოციალურ წრეშიც გვიწევს ტრიალი.

თუმცა, ამ ბრწყინვალე ფასადის შენარჩუნებას უზარმაზარი ფასი აქვს. ენერგია, რომელიც როლის თამაშში იხარჯება, გვაცარიელებს. საბოლოოდ კი მივდივართ ყველაზე დიდ ტრაგედიამდე - საკუთარ თავთან გაუცხოებამდე. ნიღბების ამ მრავალფეროვნებაში ხშირად გვავიწყდება მთავარი: ვინ ვართ ჩვენ სინამდვილეში, როცა სცენის განათება ქრება და მარტო ვრჩებით საკუთარ თავთან?